Xokkey

Bahodir G’ofurov: Pandemiyaga qaramay, O’zbekistonda xokkey rivojlanmoqda va rivojlanishda davom etadi

22

O’shandan beri O’zbekistonda xokkey haqida ko’p gapirilmadi, lekin O’zbekiston xokkey federaciyasining ishi bir daqiqa ham to’xtamadi. O’zbekiston xokkey federaciyasi birinchi vice-prezidenti Bahodir G’ofurov intervyusida xokkey rivoji uchun qilanayotgan bugungi ishlar va kelgusi rejalari haqida gapirdi.

– O’zbekiston xokkey federaciyasi allaqachon uch yoshda. Siz qaysi asosiy yutuqlarni ajratib ko’rsatishingiz mumkin?

– Men buni yutuq deb aytishni xohlamayman, aksincha ijobiy tajriba. Men birinchi O’zbekiston chempionati va «Humo» XKning VXL chempionatidagi ishtiroki haqida gapirayapman. Bu ikkala loyiha ham shuni ko’rsatdiki, xokkey O’zbekistonda tomoshabinlar orasida mashhur bo’lishi uchun juda yuqori salohiyatga ega. Biz uchun, O’zbekiston Xokkey Federaciyasi (O’XF) oldida turgan mamlakatda xokkeyni rivojlantirish va ommalashtirishning ko’lami va uzoq muddatli maqsadlarini hisobga olgan holda, bu haqiqatni tushunish katta ahamiyatga ega.

Menimcha, hali erta va hozircha jiddiy yutuqlar haqida gapirish o’rinli emas. Agar mamlakatimizda xokkeyning sport turi sifatida rivojlanishini 10 qavatli bino qurilishi bilan taqqoslasak, hozir biz birinchi qavatda g’isht qo’ymoqdamiz. G’isht – bu kichik yutuqlar, O’XF xodimlari, xokkey klublari, bolalar xokkey maktablari va hatto yosh xokkeychilar ota-onalarining kundalik mashaqqatli mehnatlari natijasida hosil bo’lgan yutuqlar.

– Bolalar xokkeyida ishlar qanday ketmoqda? Bolalar jamoalari o’rtasidagi xalqaro turnirlarda ishtirok etish haqida batafsil aytib bersangiz.

– Tan olishim kerakki, bolalar xokkeyidagi vaziyat biz xohlaganimizdan biroz yomonroq. Bugun bizda 400 ga yaqin bola oltita bolalar xokkey maktabida o’qiydi. Bu bosqichda talabalar soni kamida ikki barobar ko’p bo’lishi kerak. Asosiy muammo – etarli miqdordagi malakali murabbiylar shtabining etishmasligi. Pandemiya cheklovlari davrida bu masala deyarli hal qilinmay qoldi. Biroq, hozirda federaciya Rossiya va Belorussiya mutaxassislarini jalb qilib, murabbiylar korpusini shtat bilan taminlash ustida faol ishlamoqda. Ishonchim komilki, yangi o’quv mavsumi mashg’ulotlar samaradorligi nuqtai nazaridan yanada samarali va boy bo’ladi.

Raqobat va tayyorgarlik professional sportchi tayyorlashning ajralmas qismi hisoblanadi. SHu bois avgust oyida boshlanadigan yangi o’quv mavsumida bolalar jamoalari o’rtasida turli ichki musobaqalar muntazam o’tkaziladi. Siz so’ragan bolalar o’rtasidagi xalqaro turniriga kelsak, biz hozir Qozog’iston va Qirg’izistondagi hamkasblarimiz bilan bolalar o’rtasida xalqaro chempionat o’tkazish masalasi ustida ishlayapmiz. Boshqa narsalar qatorida, uni bolalar terma jamoalari formatida o’tkazish muhokama qilinmoqda. Taxminlarga ko’ra, har bir mamlakat o’z navbatida turlarni o’tkazadi. Formatni tushunishni osonlashtirish uchun biz Evro xokkey turiga o’xshashroq tarzda yaratishimiz mumkin.

SHubhasiz, mamlakat milliy terma jamoasining birinchi chaqirig’ida ko’pchiligi chet el fuqarolari (asosan ruslar), ular O’zbekiston fuqaroligini qabul qilish istagini bildirdi va milliy bayrog’imiz ostida o’ynadi. Bu jahon sportida juda keng tarqalgan amaliyotdir va afsuski, mamlakatimizda xokkey rivojlanishining hozirgi bosqichida, agar biz vaqtni behuda sarf qilmay, faol ishtirok etishni istasak, terma jamoani shakllantirishning boshqa modelini amalga oshira olmaymiz. Xalqaro xokkey jamoasiga kirishimiz va keyingi ikki yil davomida IHF shafeligidagi turnirlarda qatnashishni boshlashimiz zarur. Aks holda, ozmi-ko’pmi raqobatbardosh terma jamoaning shakllanishiga ko’p yillar, balki butun o’n yil kerak bo’ladi. Biz asta -sekin, o’sib, o’yin tajribasiga ega bo’lsak, jamoa o’z tarbiyalanuvchilari bilan to’ldiriladi.

– O’zbekistonning etakchi xokkey klubi «Humo» VXLning ikkinchi mavsumini o’tkazib yubordi. CHempionatda ishtirok etish imkoniyati bo’lganmi?

– Ishtirok etishning nazariy imkoniyati bor edi. Biroq, amalda hamma narsa o’z yo’lida ketadi. Qachonki, 2020 yilning bahorida, pandemiyaning boshida, “Humo” mavsumni o’tkazib yuborishi haqida elon qilganida, ko’pchilik bu qarorni juda shoshilinch va erta deb hisobladi. Bu erda men faqat muxlislar haqida emas, ularning xulosalari, albatta, ko’proq hissiyotlarga asoslangan, balki professional xokkey hamjamiyati vakillari haqida ham gapiryapman. Keyin bizga bir necha oydan keyin epidemiya susayishini va biz mavsumni behuda o’tkazayotganimizni aytishdi. Bir yildan ko’proq vaqt o’tdi va bugun qanday epidemiologik vaziyatga egamiz? Biz hammamiz o’tgan va bu yil nima bo’lganiga guvoh bo’ldik. O’ylaymanki, mavsumni o’tkazib yuborish qaroridan to’g’rirog’i yo’q edi. Bu, eng avvalo, jamoa o’yinchilari va murabbiylari manfaati uchun qabul qilingan eng yaxshi qaror edi.

Bizning ichki chempionatimiz VXLda ishtirok etish uchun ajoyib repiticiya. SHubhasiz, o’yin darajasi va jamoalar klassi avvaliga past bo’ladi, lekin Moskva ham darhol qurilmagan. O’ylaymanki, chempionat darajasi mavsumdan-mavsumga oshadi. Bunga erishish uchun bor kuchimizni ishga solamiz. SHu bilan birga, tashkiliy jihatdan chempionat yuqori saviyada o’tkaziladi. «Humo»ning sodiq muxlislari xafa bo’lmasliklari kerak. Milliy chempionatda tug’ilgan jamoangiz uchun xursand bo’ling. Aytgancha, sizni yoqimli kutilmagan hodisalar kutmoqda.

Darvoqe, biz o’tgan hafta juda yaxshi tadbir o’tkazdik. Bu – taniqli amerikalik mutaxassis SHon Skinner boshchiligidagi bolalar uchun tashkil etilgan lagerdir. 5 kun davomida bolalar ham, bizning murabbiylarimiz ham ajoyib mutaxassisning bebaho tajribasini o’zlashtirishdi. Menimcha, ular kelgusi mavsum uchun yaxshi kuch va motivaciya oldilar. Albatta, bunday lagerlar va mahorat darslari bizning rivojlanishimiz uchun katta ahamiyatga ega va biz ularni imkon qadar tez-tez tashkil qilamiz. Takror aytamanki, bolalar bilan ishlash bizning rivojlanish strategiyamizning asosiy elementidir.

– O’XF Samarqanddagi yangi arenadan qanday foydalanadi?

– Samarqanddagi arenaning rejalari o’zgarmadi, birinchi navbatda, biz vada qilinganidek sentyabr oyida yangi tashkil etilgan Xokkey klubida bolalar xokkey maktabini ishga tushirishni rejalashtirganmiz. Oktyabr oyiga qadar klubning birinchi jamoasi, yani kattalar jamoasi tuzilishi kerak. U yaqinda bo’ladigan O’zbekiston chempionatining qura tashlash marosimida ishtirok etadi. Jamoa uy uchrashuvlarini yangi muz arenasida o’tkazadi. SHunday qilib, yangi xokkey mavsumida samarqandliklar ajoyib o’yinga qo’shilish va o’z jamoasini munosib qo’llab-quvvatlash uchun haqiqiy imkoniyatga ega bo’lishadi.

– O’zbekiston chempionati haqida aytib o’tdingiz. Xokkey ixlosmandlari uchun bu juda yaxshi yangilik. Tafsilotlar bilan o’rtoqlasha olasizmi?

– Ikkinchi milliy chempionatning boshlanishi noyabr oyining ikkinchi yarmiga rejalashtirilgan. Hozirgi kunda ishtirokchilar soni kelishib olinmoqda, lekin biz kamida 6 ta jamoa bo’lishini kutmoqdamiz. Qirg’iziston xokkey federaciyasi bilan ushbu mamlakatdan ikkita jamoani chempionatimizga kiritish bo’yicha muzokaralar olib borilmoqda. Butun turnirning o’tkazilish vaqti taxminan 3,5-4 oyni tashkil qiladi. Biz turnirni yuqori tashkiliy saviyada o’tkazishni o’z oldimizga maqsad qilib qo’yganmiz. Hozir tayyorgarlik ishlari barcha sohalarda juda faol olib borilmoqda.

O’zbekiston chempionatidan nimani kutmoqdamiz? Biz muxlislarimiz va xokkey muxlislarining manfaatlarini birinchi o’ringa qo’yamiz va ular bilasizki, ajoyib o’yin va hayajonli jangni qadrlashadi. Bu biz ularni taminlashga harakat qilishimiz kerak. Albatta, biz ham chempionat vatandoshlarimiz va ayniqsa, ularning eng yosh vakillari o’rtasida xokkeyni ommalashtirishda jiddiy tayanch bo’ladi deb umid qilamiz.

– Mamlakat terma jamoasi qachon paydo bo’ladi? Dastlabki bosqichda u kimdan iborat bo’ladi? Qaysi turnirlarda qatnashish kerak?

– Federaciyamiz oldida turgan vazifalardan biri – Xalqaro xokkey federaciyasi (IHF) turnirlarida 2023 yildan boshlab terma jamoalar darajasida chiqishlarni boshlash. Biz IHF qoidalarida ko’zda tutilganidek, quyidan – Jahon chempionatining IV jahon guruhi saralash turniridan o’tishni boshlaymiz. Biz bu muammoni Respublika chempionati jarayonida, raqobatchi klublar o’yinchilaridan milliy terma jamoaga eng munosib nomzodlarni tanlashdan boshlamoqchimiz.

– «Humo-Arena»da ishlar qanday? Yaqin yillarda u xalqaro musobaqalarga mezbonlik qila oladimi?

– «Humo-Arena», albatta, Respublikada xokkey harakati rivojlanishining bayroqdori hisoblanadi. U sport bilan, g’alaba uchun kurashayotgan jamoalarning, tomoshabinlarning his-tuyg’ulari bilan yashashi kerak. Xalqaro musobaqalarga mezbonlik qilish har doim sharafdir, lekin ayni paytda ularni o’tkazish katta masuliyatdir. Hech shubha yo’qki, «Humo-Arena» yuqori darajadagi sport tadbirlarini o’tkazishga qodir. Darvoqe, yuqorida aytib o’tilgan SHon Skinner o’z intervyusida eng hayajonli so’zlar bilan «Humo-Arena» haqida gapirgan. Albatta, biz IHF homiyligida musobaqalarni o’tkazish uchun oldindan ariza berish variantini ko’rib chiqmoqdamiz, lekin buning uchun O’zbekiston mezbon davlat sifatida musobaqalarida qatnashish huquqiga ega bo’lgan o’z terma jamoasining bo’lishi talab qilinadi. Bunga bizning federaciya amal qiladi. Umid qilamanki, yaqin kelajakda biz Toshkentda IHF turnirlarini o’tkazishni boshlash imkoniyatiga ega bo’lamiz.

– O’zbekistonda xokkeyni rivojlantirishning strategiyasi bormi? Yangi koronavirus pandemiyasi unga qanday o’zgarishlar kiritdi?

– Yuqorida men strategiyaning asosiy vektorini aniqladim, lekin yana takrorlayman – bolalar xokkeyini rivojlantirish va samarali terma jamoani saqlab qolishga etibor qaratiladi. Qolgan vazifalar to’plami bu ikkita asosiy vazifaga bo’ysunadi. Maqsadimiz milliy terma jamoada ham, dunyoning eng kuchli ligalari vakili bo’lgan klublar jamoasida ham mamlakatimizni munosib himoya qila oladigan bolalardan professional, yuqori saviyali xokkeychilarni tarbiyalash.

«Pandemiya» so’zining o’zi salbiy manoga ega, shuning uchun pandemiya bizning rejalarimizga, albatta, salbiy tasir ko’rsatdi. VXLning tugallanmagan mavsumidan tashqari, bu cheklov davrida bolalar maktablarining o’quv jarayoniga ham zararli. Ammo biz umidsizlikka tushmaymiz, umid qilamiz va kelgusi o’quv yiliga etib boramiz. Aytgancha, fursatdan foydalanib, ota -onalarga eslatib o’tmoqchimanki, bolalar xokkey maktablariga yangi o’quv mavsumiga qabul ochiq.

– Xokkeyda hali ham rivojlangan mamlakatlardan mutaxassislarni taklif qilish mantiqan to’g’rimi? Federaciya o’z mutaxassislarini tayyorlashni rejalashtiryaptimi?

– Buni rivojlanishning yagona yo’li. Agar biz o’n yillar davomida cho’zilgan, sekin jarayon haqida emas, balki dinamik rivojlanish haqida gapiradigan bo’lsak, boshqa echim yo’q. Dunyoning tan olingan xokkey kuchlarining har biri o’nlab yillar mobaynida o’z taraqqiyot yo’lini bosib o’tdi. Bu mamlakatlarda rivojlanish jarayonida xokkey bo’yicha ulkan bilimlar bazasi shakllandi. Xokkeychilarning mashg’ulot usullari aql bovar qilmas yuksaklikka erishdi. Keling, g’ildirakni kashf qilishning manosi bormi, degan savolni beraylik, chunki ko’p vaqt va pul sarflab turib, eng yaxshi holatda, eskirgan velosiped modeliga ega bo’lamiz. Kuchlilar allaqachon sayyoralararo velosipedni muvaffaqiyatli sinovdan o’tkazishadi.

O’z murabbiylarimiz va hakamlarimizning malakasini oshirish nafaqat bizning rejalarimiz, balki ishimizning ustuvor yo’nalishlaridan biridir. Biz bu yo’nalishda qishki sport va xokkey bo’limi faoliyat ko’rsatadigan O’zDJTSUga katta umid bog’laymiz. Yaqinda men universitet rektori bilan uchrashuv o’tkazdim, unda biz xokkey bo’yicha murabbiylarni tayyorlash sohasida birgalikdagi faoliyat yo’llarini muhokama qildik. U shuningdek, yaqin orada universitet hududida xokkey bo’yicha standart muz maydonini qurishni boshlash rejalari haqida gapirdi. 

Uslubiy qo’llab-quvvatlash nuqtai nazaridan ular Rossiya va Belorussiyaning etakchi sport universitetlari bilan faol hamkorlik qiladilar. Ular tibbiy yo’nalishni rivojlantirishga katta etibor berishadi, bularsiz zamonaviy sportni tasavvur qilib bo’lmaydi. Universitetga tashrifim natijasida menda juda yaxshi taassurot qoldirdi va biz bir yo’nalishda – sportchilar va sport mutaxassislarini tayyorlashning eng zamonaviy va ilg’or usullari va uslublarini izlash va joriy etishga intilayotganimizni angladim.

Sarvinoz Rahmonqulova tarjimasi

Fikr bildirish